مورد اين‌كه احمد امروز به مسافرت رفته يا خير ، ( پنجاه درصد ) انسان احتمال مىدهد كه احمد به‌سفر رفته ، از طرف ديگر ( پنجاه درصد ) ديگر احتمال مىدهد كه شايد احمد به سفر نرفته باشد ، به‌اين گمان مساوى شك گفته مىشود . اگر انسان ( هفتاد درصد ) احتمال دهد كه احمد به مسافرت رفته ؛ ولى ( سىدرصد ) ديگر احتمال دهد كه شايد نرفته باشد ! به اين احتمال غير مساوى ، " ظن " گفته مىشود . يعنى احتمال ( يك‌درصد ) الى ( چهل و نه درصد ) وَهم گفته مىشود ، كه نتيجه آن صفر است . احتمال ( پنجا در پنجا ) شك گفته مىشود . احتمال ( پنجاه و يك درصد ) الى ( نود درصد ) ظن يا گمان گفته مىشود . اگر احتمال به ( صددرصد ) برسد ، يقين گفته مىشود . علم در واقع عقلانى است ؛ ولى از نظر عُرف ، علم به همان اطمينانىكه براى انسان به‌وجود مىآيد ، گفته مىشود . بعضى اوقات احتمالات به ( نود درصد ) مىرسد . به عنوان مثال ، ما اكنون در اين خانه نشسته‌ايم . هيچ‌گونه ترسى از زلزله در دل نداريم ، براى اين‌كه علم داريم ، اطمينان داريم كه زلزله نمىآيد . علم قطعى كسى ندارد ؛ ولى بر اساس تجربه‌ى كه داريم اطمينان داريم كه زلزله نمىآيد و عقلاى انسان به همين اعتماد عمل مىكنند ما عمل به يقين . علم عُرفى غير از علوم عقلانى است . علم عقلانى اين است كه ( صددرصد ) قطعى باشد ، مثل اين‌كه اكنون ما مىدانيم كه ( صد در صد ) روز است ، چون علم داريم . اين علم عقلانى است كه در فلسفه ، منطق ، فقه و اصول در مورد آن بحث مىشود و علم ديگر ، علم عُرفى است . در علم عُرفى اگر احتمالات به ( نود الى نود و چهار درصد ) برسد ، در تمام موارد براى مردم اطمينان حاصل مىشود ، در هر